Waterpokken: Hoe verzacht je de jeuk en wanneer is het besmettelijk?
Het begint met een paar rode vlekjes. Misschien zat je kind net onder de brandnetels of is het een muggenbult. Maar dan komen er meer. En ze jeuken. Ontzettend.
Binnen no-time zit je kind onder de blaasjes en is het wachten tot de eerste korstjes verschijnen. Waterpokken.
Iedere ouder kent het en je wilt maar één ding: dat het jeukende gevoel zo snel mogelijk minder wordt en dat je weet wanneer je weer gewoon naar het kinderdagverblijf of de speeltuin kunt. Geen paniek, we pakken dit samen aan. Stap voor stap.
Stap 1: De eerste hulp tegen de jeuk
De jeuk is het allervervelendst. Je kind kan er chagrijnig van worden, slecht slapen en continu aan de bultjes krabben.
Krabben is funest: het vertraagt het genezingsproces en kan littekens of infecties geven. Je eerste doel is dan ook de jeuk direct te verzachten. Zorg dat je een 'jeuk-verzachtingskit' in huis hebt, zodat je meteen paraat staat.
- Een zachte kam of borstel (vanaf €5,- bij Kruidvat of Etos)
- Calamine lotion (ca. €8,- voor 100ml bij de apotheek of drogist)
- Prikwolf of After Bite (ca. €4,-)
- Een flesje menthol-druppels (ca. €3,-)
- 100% pure vaseline of een vette crème (zoals Nivea crème, €3,-)
- Een zachte washand
Wat je nodig hebt: De instructies:
- De kam-methode: Kam het haar van je kind elke ochtend en avond met een fijne kam of zachte borstel. Doe dit voorzichtig, alsof je door kwetsbaar haar gaat. Hiermee verwijder je losse huidschilfers en eventuele korstjes die jeuken. Dit is vooral effectief bij waterpokken op de hoofdhuid. Foutje die vaak gemaakt wordt: krabben met een nagel of een grove kam. Dat maakt de huid kapot.
- De verkoelende lotion: Smeer de waterpokken-blaasjes in met Calamine lotion. Dit is een roze substantie die verkoelt, droogt en de jeuk vermindert. Gebruik ongeveer een theelepel per keer en smeer dun uit. Laat het even intrekken. Herhaal dit zo'n 3 tot 4 keer per dag. Let op: de lotion kan vlekken geven op kleding, trek dus een oud shirtje aan.
- De 'beet' truc: Bij hardnekkige jeuk op een plekje kun je een Prikwolf of After Bite gebruiken. Dit is eigenlijk bedoeld voor muggenbeten, maar de werkzame stof (ammoniak of azijn) neutraliseert het jeuk-verwekkende histamine. Druk het wattige stiftje voor 2 seconden op het blaasje. Veelgemaakte fout: te hard drukken, waardoor het blaasje openbarst. Doe het zachtjes.
- De menthol-truc: Vul een laag bad met lauwwarm water (niet heet, dat maakt jeuk erger!). Doe hier 5 tot 10 druppels menthol in. Laat je kind hier 10 minuten in spelen of liggen. De menthol zorgt voor een intense verkoeling die de jeuk tijdelijk weg neemt. Tip: doe dit net voor het slapen gaan, zodat je kind makkelijker in slaap valt.
- De barrièrecrème: Als de blaasjes opdrogen en korstjes vormen, kunnen ze trekken en jeuken. Smeer deze plekken in met een dikke laag vaseline of Nivea crème. Dit houdt de huid soepel en voorkomt dat de korstjes openbarsten. Doe dit 2 keer per dag.
Stap 2: Waterpokken verspreiden? Zo zit het!
Het is een logische vraag: wanneer is mijn kind besmettelijk en mag mijn kind met waterpokken naar de kinderopvang? Je wilt natuurlijk niet dat je kind de hele buurt aansteekt.
Waterpokken is extreem besmettelijk, maar er is een duidelijk patroon in te herkennen. Je kunt je hier perfect op instellen. Wat je nodig hebt: tips om waterpokken te verzachten:
- Een kalender of notitie-app op je telefoon
- Een beetje geduld
- Let op de incubatietijd: Waterpokken heeft een incubatietijd van 10 tot 21 dagen. Dat betekent: je kind heeft het virus opgelopen, maar je ziet nog niets. In deze periode is je kind niet besmettelijk. Je kunt dus nog gewoon naar de zwangerschapsyoga of het zwembad. Vanaf dag 10 tot 21 kun je de eerste vlekjes verwachten.
- Het moment van de eerste vlek: Zodra de eerste rode vlekjes of blaasjes verschijnen, begint de besmettelijke periode. Je kind is vanaf 1 tot 2 dagen voor het uitbreken van de uitslag tot het moment dat alle blaasjes zijn ingedroogd en korstjes hebben gevormd. Reken op ongeveer 5 tot 7 dagen na de eerste vlek.
- De gouden regel: Je kind mag weer naar het kinderdagverblijf of school als alle blaasjes korstjes hebben gevormd. Meestal is dat na 5 tot 7 dagen ziek zijn. De korstjes zitten er dan op en zijn niet meer open. Het virus zit nog in de korstjes, maar die verspreiden zich minder makkelijk dan het vocht in de blaasjes.
- De 24-uurs regel bij koorts: Als je kind koorts heeft gehad (boven de 38,5 graden), mag het pas weer naar het kinderdagverblijf als de koorts 24 uur weg is geweest zonder koortsremmers. Dit is een extra veiligheidsmaatregel.
- Speciale gevallen: Bij baby's, zwangere vrouwen (zoals jij!) of mensen met een verzwakt afweersysteem is het extra oppassen. Zij kunnen waterpokken ernstiger doormaken. Overleg met de huisarts als je kind in contact is geweest met deze groep. Veelgemaakte fout: je kind te vroeg weer naar de opvang sturen omdat de koorts weg is, maar de blaasjes nog open zijn. Wacht echt op de korstjes.
Stap 3: De juiste verzorging voor snellere genezing
Naast het bestrijden van de jeuk, is het belangrijk de huid goed te verzorgen.
Een gezonde huid geneest sneller en heeft minder last van littekens. Net zoals je bij zonnebrand bij je kind voorzichtig moet zijn, geldt dat ook voor de verzorging van waterpokken. Wat je nodig hebt: De instructies:
- Ph-neutrale wasgel (bijvoorbeeld van Zwitsal of Bepanthen, €5,-)
- Een zachte handdoek
- Schone, katoenen kleding
- De dagelijkse douche: Je kind mag best douchen, maar hou het kort. Gebruik lauwwarm water en een ph-neutrale wasgel. Wrijf niet over de blaasjes, maar dep de huid voorzichtig droog met een zachte handdoek. Foutje: een bad nemen met badschuim. De geurstoffen kunnen de gevoelige huid irriteren.
- Kledingkeuze: Kies voor losse, ademende kleding van 100% katoen. Vermijd synthetische stoffen zoals polyester of nylon. Die laten de huid minder ademen en kunnen de jeuk verergeren. Trek je kind elke dag schone kleren aan, ook al is het nog niet vies.
- Nagels kort houden: Knip de nagels van je kind kort. Zo voorkom je dat het diepe krassen maakt als het per ongeluk toch krabt. Je kunt ook speciale handschoentjes aantrekken bij baby's.
- De koorts: Als je kind koorts heeft, zorg dan voor voldoende vocht. Waterpokken gaat soms gepaard met een lichte koorts (tot 38,5 graden). Paracetamol mag, maar overleg de dosering met de huisarts of apotheker. Let op: geef geen ibuprofen of aspirine zonder overleg, dit kan in zeldzame gevallen complicaties geven.
- De natuurlijke variant: Heeft je kind vooral last van de blaasjes in de mond? Spoel dan met lauwwarm water met een snufje zout. Dit helpt de pijn te verzachten. Geef zachte, koude hapjes zoals ijsjes of yoghurt.
Stap 4: Wanneer bel je de huisarts?
Waterpokken is meestal onschuldig, maar er zijn situaties waarin je direct de huisarts moet bellen. Vertrouw op je moedergevoel. Als jij denkt dat het niet goed gaat, dan is dat meestal zo.
Wees niet bang om hulp te vragen. Wat je nodig hebt:
- Het telefoonnummer van je huisarts
- Eventueel je eigen geboortekaartje of het kinderdossier (voor medicatie-allergieën)
De instructies:
- Koorts: Bel de huisarts als de koorts boven de 39 graden stijgt, of als de koorts langer dan 4 dagen aanhoudt.
- Ontstekingsverschijnselen: Controleer regelmatig de huid. Als een waterpokken-blaasje rood, warm, dik en pijnlijk wordt (en niet gewoon jeuken), kan dit een bacteriële infectie zijn. Ook als er pus uitkomt, bel direct.
- Algemene toestand: Als je kind suf is, niet wil drinken, overgeeft of heel erg ziek lijkt, bel dan meteen.
- Specifieke groepen: Als je kind jonger is dan 3 maanden, heeft het een chronische aandoening of is het immuun onderdrukt, bel altijd de huisarts bij waterpokken.
- Zwangerschap: Ben jij zelf zwanger en heb je waterpokken (nog) niet gehad? Neem contact op met je verloskundige of huisarts als je kind waterpokken heeft. Je bent zelf extra kwetsbaar.
Checklist: Waterpokken-proof
Om je te helpen het overzicht te bewaren, hier een korte checklist. Vink af wat je hebt gedaan of wat van toepassing is.
- [ ] Calamine lotion in huis? (ca. €8,-)
- [ ] Zachte kam of borstel? (ca. €5,-)
- [ ] Ph-neutrale wasgel en zachte handdoek?
- [ ] Voldoende schone, katoenen kleding?
- [ ] Nagels van je kind kort geknipt?
- [ ] Weet je wanneer de eerste vlek is verschenen?
- [ ] Weet je dat je kind besmettelijk is tot alle blaasjes korstjes hebben?
- [ ] Weet je wanneer je de huisarts moet bellen? (koorts >39C, tekenen van infectie, sufheid)
- [ ] Ben je zelf zwanger en heb je waterpokken gehad? Neem contact op met je verloskundige.