Wat te doen bij een borstontsteking (mastitis)? Symptomen en tips

Een borstontsteking voelt als een nachtmerrie: je bent moe, je baby huilt en je borst voelt branderig en keihard aan.

Het is pittig, maar het is echt te doen. Je bent niet de enige, het overkomt veel moeders. Laten we het hebben over wat er precies gebeurt en hoe je dit zo snel mogelijk de baas wordt.

Wat is een borstontsteking eigenlijk?

Een borstontsteking, of mastitis, is een ontsteking in je borstweefsel. Het ontstaat meestal door een stuwing die niet goed wegtrekt.

Melk blijft achter en dat zorgt voor een ideale voedingsbodem voor bacteriën. Het voelt alsof er een hard, warm blok in je borst zit. Het is belangrijk om te weten dat mastitis niet altijd door een infectie komt.

Soms is het alleen een flinke ontsteking door stuwing. Je lichaam reageert alsof er een vijand binnen is, met koorts en rode vlekken als gevolg.

Je voelt je vaak echt ziek, alsof je de griep te pakken hebt.

Waarom is dit nu zo vervelend? Omdat het de borstvoeding plotseling bemoeilijkt. Je kindje kan moeilijk drinken bij een harde plek. En de pijn maakt het voeden soms bijna onmogelijk. Gelukkig kun je er zelf veel aan doen om de boel weer soepel te laten lopen.

De signalen herkennen: dit zijn de symptomen

Herken je het gevoel van een mokerslag? Zo voelt mastitis vaak. Het begint meestal plotseling.

Je voelt je ineens beroerd, terwijl je net dacht even rustig aan te kunnen doen.

• Een harde, rode plek op de borst die warm aanvoelt.
• Veel pijn, soms kloppend of brandend.
• Algehele malaise: je voelt je echt ziek met koorts (soms tot 39°C).
• Rode strepen die van de harde plek richting oksel lopen.
• Snelle hartslag en koude rillingen.

De belangrijkste signalen op een rij: Voel je je ineens grieperig, maar heb je geen loopneus?

Check dan direct je borsten. Een rode vlek die naar je oksel toeloopt, is een duidelijk signaal. Wacht niet af, want het kan snel erger worden.

Wat te doen bij een borstontsteking? Praktische stappen

De eerste regel is simpel: blijven voeden of kolven. Dit klinkt misschien tegenstrijdig als het pijn doet, maar het is je beste medicijn.

De melk moet eruit, anders blijft de druk hoog en wordt de ontsteking erger.

Probeer je baby zo vaak mogelijk aan te leggen. Laat hem of haar beginnen bij de aangedane borst. De zuigkracht van je kind is vaak sterker dan welke kolf dan ook.

Zit je kindje goed vast? Een goede houding is essentieel.

Je tepel moet diep in het mondje komen, niet alleen de top. Gebruik warmte voor de voeding. Een warme douche of een warm washandje op de harde plek helpt de melkstroom op gang te brengen. Doe dit ongeveer 10 minuten.

Daarna masseer je zachtjes van de harde plek richting de tepel terwijl je je kindje aanlegt.

Koelen na het voeden vermindert de pijn en zwelling. Een koelelement of een zak diepvrieserwten (in een theedoek gewikkeld) doet wonderen. Leg dit ongeveer 15 minuten op de ontstoken plek.

Dit kalmeert het branderige gevoel. Neem pijnstillers als het nodig is.

Paracetamol mag altijd, ook bij borstvoeding. Ibuprofen is vaak ook goed, tenzij je een maagklachten hebt. Check dit even met je arts of apotheker.

Een rustig moment pakken helpt ook. Stress remt de melkproductie.

Hoe voorkom je een borstontsteking?

Voorkomen is beter dan genezen, zeker als je net begint met voeden.

Een goede voorbereiding scheelt enorm veel leed. Zorg dat je de basics op orde hebt, vooral in de eerste weken na de bevalling. Laat je kindje regelmatig drinken en wees je bewust van richtlijnen rondom alcohol en borstvoeding.

Een vast schema is in het begin soms lastig, maar probeer elke 2 tot 3 uur te voeden. Slaap niet door zonder te kolven als je kindje lang doorslaapt en jij volle borsten hebt.

Een rustige nacht kan zomaar een stuwing opleveren. Check de pasvorm van je voedingsbh.

Een bh die te strak zit, knelt de melkkanalen af. Merken zoals Cake Maternity of Boob Design hebben bh's die speciaal gemaakt zijn voor borstvoeding en geen drukpunten geven. Een goede bh kost tussen de €40 en €65, maar het voorkomt problemen. Let op hoe je je kindje aanlegt.

Een verkeerde houding zorgt voor tepelkloven en stuwing. Gebruik eventueel tepelhoedjes van bijvoorbeeld Philips Avent (ongeveer €12 per set) als het aanleggen moeilijk gaat.

Deze helpen bij een vlakke of tepel. Drink voldoende water. Het klinkt als een open deur, maar uitdroging zorgt voor dikkere melk die minder makkelijk stroomt. Een fles van 500 ml bij de hand houden tijdens het voeden is een goede gewoonte.

Producten die helpen bij mastitis

Er zijn een paar producten die het leven met een borstontsteking echt makkelijker maken. Je hoeft niet alles te kopen, maar een paar items zijn goud waard.

Een elektrische kolf kan een uitkomst zijn als je kindje niet goed leegdrinkt. De Medela Swing Maxi Flex is populair en kost rond de €150. Hij is compact en dubbelzijdig te kolven, wat tijd scheelt.

Als je vaak stuwing hebt, is een dubbele kolf de investering waard.

Koel pads voor in je bh zijn ook fijn. De Lansinoh TheraPearl 3-in-1 pads kosten ongeveer €20. Je kunt ze in de vriezer leggen of opwarmen in heet water. Ze blijven lang op temperatuur en zijn zacht voor je huid.

Voor de pijnlijke tepels is lanoline zalf een must. Merken zoals Purelan van Medela kosten ongeveer €12.

Je hoeft het niet weg te wassen voor de voeding. Het vormt een beschermend laagje en helpt bij het genezen van kloofjes. Wil je graag ondersteuning?

Een borstvoedingsconsult van een lactatiekundige kost ongeveer €75 tot €100 per uur.

Dit wordt soms vergoed door de zorgverzekering, afhankelijk van je aanvullende pakket. Het is soms elke cent waard als je er zelf niet uitkomt.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Hoewel je veel zelf kunt doen, is het soms nodig om hulp in te schakelen. Een borstontsteking kan overgaan in een abces, een met pus gevulde holte. Dit is serieuzer en vereist medische aandacht.

Bel je huisarts als: De huisarts kan antibiotica voorschrijven.

1. Je koorts hoger is dan 39°C of langer dan 24 uur aanhoudt.
2. De rode vlekken snel groter worden of er intense rode strepen ontstaan.
3. Je je extreem zwak voelt of je je zorgen maakt.
4. Je na 24 uur intensief voeden en koelen geen verbetering merkt.

Dit is vaak nodig bij een bacteriële infectie. Goed nieuws: de meeste antibiotica zijn veilig bij borstvoeding.

Je hoeft hierdoor niet te stoppen. Slik de kuur altijd volledig uit, ook als je je al beter voelt.

Samen sterker: de laatste tips

Een borstontsteking is zwaar, maar het gaat voorbij. De meeste vrouwen zijn binnen 2 tot 5 dagen weer op de been.

Blijf geloven in je lichaam en je melkproductie. Je lichaam is gemaakt om te herstellen.

Vraag om hulp. Laat je partner de baby even brengen terwijl jij rustig voedt of kolft. Wil je er even uit? Lees hier onze tips voor borstvoeding in het openbaar. Vraag een vriendin om boodschappen te doen.

Je hoeft dit niet alleen te dragen. Rust is essentieel voor je herstel.

Probeer niet te stoppen met voeden tenzij het echt niet anders kan. Je melk is het beste medicijn voor je kindje en helpt je borst leeg te maken. Blijf positief, ook al voelt het nu zwaar. Vergeet ook niet om goede voedingstips voor de borstvoedingsperiode toe te passen. Je bent een sterke moeder en je kunt dit aan.