Wat is een koortsstuip en wat moet je doen als het gebeurt?

Je kindje ligt ineens stijf in je armen. De ogen draaien weg, de armpjes trillen, en alles voelt opeens heel anders.

Dan schiet er van alles door je heen: wat is dit? Is het gevaarlijk? Moet ik nu 112 bellen? Een koortsstuip ziet er heftig uit, maar het is vaker onschuldig dan je denkt.

Toch is het goed om te weten wat er precies gebeurt en wat jij kunt doen. Hier lees je precies wat een koortsstuip is, hoe je het herkent en hoe je rustig blijft als het gebeurt.

Wat is een koortsstuip eigenlijk?

Een koortsstuip is een insult die ontstaat door een plotselinge temperatuurstijging. Je kindje heeft koorts, en ineens begint het te schokken of stijf te worden.

Het gebeurt meestal tussen de 6 maanden en 5 jaar, met een piek rond de leeftijd van 2 jaar. Je ziet het vaker bij kinderen die net een virale infectie hebben, zoals een verkoudheid of buikgriep.

Het is eng om te zien, maar het is meestal niet schadelijk voor de hersenen. Veel moeders denken dat het door de hoge temperatuur komt, maar het is een reactie van het brein op de snelle stijging. Het lichaam reageert heftig op die temperatuursprong. Een koortsstuip duurt meestal kort, vaak minder dan 5 minuten.

Een koortsstuip voelt als een noodrem in het hoofd: het lichaam schakelt even kort door de hitte, maar het is meestal weer voorbij voordat je goed beseft wat er gebeurt.

Het is niet besmettelijk en het zegt niets over hoe slim of sterk je kind is.

Het is goed om te weten dat een koortsstuip geen epilepsie is. Het is een eenmalige reactie op koorts. Wel kan het vaker voorkomen bij hetzelfde kind, vooral als het gevoelig is voor snelle temperatuursprongen. De eerste keer is het vaak het heftigst voor jou als ouder.

Wat merk je tijdens een koortsstuip?

Een koortsstuip begint vaak plotseling. Je kindje is ziek, heeft koorts, en dan ineens verandert alles. De ogen draaien weg, de armen en benen worden stijf of maken schokkende bewegingen.

Het ademen kan even oppervlakkig worden of zelfs even stokken. Dit duurt meestal 1 tot 5 minuten, soms iets langer.

Daarna voelt je kindje slaperig of verward aan. Het kan even duren voordat het weer helder kijkt.

Sommige kinderen worden misselijk of braken na een stuip. Je merkt dat het lichaam even nodig heeft om bij te komen. Het is normaal dat je kind daarna moe is en wil slapen.

Belangrijk om te weten: een koortsstuip is geen teken van een ernstige ziekte.

Het is een reactie op de koorts, niet de oorzaak. Toch is het goed om het te melden bij de huisarts, zodat die het kan nakijken. Vooral de eerste keer is het fijn om even gerustgesteld te worden.

Wat te doen bij een koortsstuip: stap voor stap

Als het gebeurt, is het belangrijk om rustig te blijven. Je kindje voelt jouw spanning en dat maakt het alleen maar erger.

Leg je kind op een veilige plek, bijvoorbeeld op de grond of in bed, weg van harde randen. Draai je kind op de zij, zodat het speeksel weg kan lopen en het niet kan stikken. Bel de huisarts of huisartsenpost als de stuip langer duurt dan 5 minuten of als je je zorgen maakt.

1. De stuip duurt langer dan 5 minuten.
2. Je kind ademt niet of wordt blauw.
3. Je kind wordt niet meer wakker na de stuip.
4. Je kind is heel slap of reageert niet.
5. De koorts stijgt enorm snel en je kind voelt heel heet aan.

Bel 112 bij een van deze signalen: Probeer niet in de mond te kijken of iets tussen de tanden te doen.

Dat is niet nodig en kan schadelijk zijn. Blijf bij je kind, praat zacht, en wacht tot de stuip stopt. Meestal is het snel voorbij en kun je je kind daarna troosten.

Wat je niet moet doen bij een koortsstuip

Er bestaan nog steeds fabels over wat je moet doen, maar de meeste dingen zijn niet nodig of zelfs gevaarlijk.

Stop nooit iets in de mond van je kind. Geen lepel, geen doekje, niets. Je kind kan hierop stikken of zich bezeren. Probeer je kind niet vast te houden of te bewegen tijdens de stuip.

Het lichaam is even overgenomen door de stuip, en vasthouden kan leiden tot letsel. Leg je kind op de zij en zorg dat het veilig ligt.

Blijf rustig en tel de seconden, zodat je weet hoe lang het duurt.

Geef geen medicijnen tijdens de stuip. Je kind kan niet slikken en kan hierdoor stikken. Wacht tot de stuip voorbij is en geef daarna eventueel een zetpil of drankje tegen de koorts. Wees voorzichtig met hoestdrank bij jonge kinderen en gebruik geen eigen medicijnen zonder overleg met de huisarts.

Na de koortsstuip: wat nu?

Als de stuip voorbij is, voelt je kindje vaak moe en verward. Geef je kind de tijd om bij te komen.

Bied troost aan, liefde en rust. Zorg voor een koele omgeving en eventueel een nat washandje op het voorhoofd. Blijf je kind in de gaten houden, controleer ook even op een tekenbeet bij je kleintje, en noteer hoe lang de stuip duurde en wat je zag.

Maak een afspraak met de huisarts om het na te laten kijken.

De huisarts kan controleren of er een onderliggende oorzaak is, zoals een oorontsteking of buikgriep. Soms wordt er een bloedonderzoek of urineonderzoek gedaan. Dit geeft jou rust en zorgt dat je kind de juiste zorg krijgt. Voorkomen is lastig, maar je kunt de koorts wel beïnvloeden.

Geef je kind regelmatig een zetpil of drankje tegen de koorts, zoals paracetamol of ibuprofen. Vraag de huisarts om de juiste dosering voor het gewicht van je kind.

Blijf je kind goed koelen met een nat washandje of een lauw badje. Zorg voor voldoende vocht en rust.

Praktische tips voor moeders en vaders

Houd een EHBO-kit bij de hand met een thermometer, zetpillen en een koelmatje.

Een koelmatje van €15 tot €25 is handig om snel af te koelen. Zorg dat je altijd een zetpil in huis hebt, bijvoorbeeld paracetamol 120 mg voor baby’s of 250 mg voor peuters.

Vraag de apotheek om advies over de juiste dosering. Maak een plan voor de nacht. Leg een handdoek en een kruik in de buurt, zodat je snel kunt handelen. Zorg dat je weet hoe laat de huisartsenpost open is en wat het nummer is.

Sla dit nummer op in je telefoon, zodat je niet hoeft te zoeken als het gebeurt.

Praat met andere ouders. Vraag in een moedergroep op school of via een app wie ervaring heeft met koortsstuipen. Deel je verhaal, want herkenning geeft rust.

Je bent niet de enige die dit meemaakt, en samen vind je manieren om ermee om te gaan. Leer je kind kennen.

Elk kind reageert anders op koorts. Bij de een stijgt de temperatuur snel, bij de ander langzaam.

Houd de temperatuur bij met een thermometer en noteer wanneer de koorts begint. Dit helpt je om patronen te herkennen en sneller te handelen. Vertrouw op jezelf.

Je bent de ouder en je kent je kind het beste. Blijf rustig, volg de stappen en vraag hulp als je het niet ziet zitten.

Een koortsstuip bij je kind is eng, maar meestal onschadelijk. Met de juiste voorbereiding en kennis kun je er rustig mee omgaan.