Seks tijdens de zwangerschap: Veelgestelde vragen en zorgen

Je bent zwanger en je hoofd zit vol vragen. Eén van de dingen die vaak ongemakkelijk voelt om te bespreken, is seks. Is het veilig? Doet het pijn?

Wanneer moet je stoppen? Je bent niet de enige die hiermee worstelt.

Veel aanstaande ouders maken zich zorgen, terwijl seks tijdens een gezonde zwangerschap vaak juist heel fijn kan zijn. In dit FAQ-artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen zonder blad voor de mond te nemen. Geen klinische praat, maar eerlijke, warme uitleg die je meteen kunt gebruiken.

Is seks tijdens de zwangerschap veilig voor de baby?

Jazeker, in een gezonde zwangerschap is seks volkomen veilig. Je baby ligt goed beschermd in je baarmoeder, omgeven door het vruchtwater en stevig afgesloten door de baarmoedermond. Je hoeft echt niet bang te zijn dat je de baby pijn doet.

De penis komt namelijk niet verder dan de vagina, en de baby voelt er niets van.

Je baarmoederhals is bovendien afgesloten met een dikke slijmprop, die fungeert als een natuurlijk beschermingslaagje. Uit onderzoek blijkt dat seks zelfs gunstig kan zijn.

De stofjes die vrijkomen bij een orgasme, zoals oxytocine, kunnen een kalmerend effect hebben op moeder en kind. Bovendien verlaagt regelmatige seks de kans op een hoge bloeddruk later in de zwangerschap. Wel is het belangrijk dat je je goed voelt.

Voel je je niet fit, of heb je last van bloedingen? Overleg dan altijd even met je verloskundige.

Zij kan je geruststellen of vertellen dat het even rustiger aan moet.

Wanneer moet je stoppen met seks?

Er zijn een paar duidelijke signalen waardoor het verstandig is om seks even uit te stellen. Het belangrijkste is een bloeding.

Zie je bloedverlies na de seks? Bel dan direct je verloskundige of huisarts.

Het hoeft niets ernstigs te zijn, maar het moet wel gecheckt worden. Ook bij vochtverlies, een vliezenbreuk of slijmverlies met bloed, stop je meteen. Daarnaast is seks niet aan te raden als je een verhoogd risico hebt op vroeggeboorte of als de verloskundige heeft gezegd dat je baarmoedermond te snel slinkt.

Bij een meerlingzwangerschap wordt vaak ook geadviseerd om na de 28 weken voorzichtig te zijn. En natuurlijk: als je je ziek voelt, koorts hebt of hevige buikpijn, dan is rusten belangrijker dan vrijen.

Luister vooral naar je lichaam. Het geeft vaak zelf aan wanneer het genoeg is geweest.

Is orale seks ook veilig?

Ja, orale seks is over het algemeen veilig, zolang je partner geen koortsblaasjes (herpes) heeft. Bij het geven van orale seks aan je partner is het belangrijk dat er geen lucht in je vagina wordt geblazen.

Dit klinkt misschien bizar, maar het kan zorgen voor een luchtbel in je bloedbaan, wat zeer zeldzaam maar wel ernstig is. Laat je partner dus rustig zijn werk doen zonder te blazen. Bij het ontvangen van orale seks is het belangrijk dat je partner geen koortsblaasjes heeft.

Het herpesvirus kan worden overgedragen naar de genitaliën en dat kan complicaties geven tijdens de bevalling.

Zorg dus dat je partner geen zweertjes of jeuk heeft rond de mond. Als dit wel het geval is, kun je beter even wachten. Verder is orale seks vaak een fijn alternatief als je partner de penis niet wil of kan penetreren, bijvoorbeeld door vermoeidheid of misselijkheid.

Welke standjes werken het beste als je buik groeit?

Naarmate je zwangerschap vordert, verandert je lichaam en moet je soms creatief zijn.

De bekendste en meest comfortabele standjes zijn de lepeltjespositie en de 'op handen en knieën' positie. Bij lepelen lig je allebei op je zij, met je rug tegen de borst van je partner. Dit ontlast je buik en geeft veel controle over de diepte van de penetratie.

Dit is vaak fijn tot ver in de zwangerschap. Ook voor de rol van je partner is een ander goed standje als de 'vrouw bovenop' fijn, zolang je je comfortabel voelt.

Je kunt zelf de snelheid en diepte bepalen en je hoeft niet op je rug te liggen.

Vermijd het misschien wel bekende 'missionaris'-standje als je buik groot is, want het kan druk geven op de grote ader in je buik (de vena cava), wat kan zorgen voor duizeligheid. Probeer eens een kussen onder je heupen te leggen om de hoek te veranderen. Experimenteer en praat met elkaar over wat fijn voelt.

Waarom heb ik minder zin in seks?

Het is heel normaal dat je libido tijdens de zwangerschap wisselt. In het eerste trimester zijn hormonen vaak de boosdoener.

Misselijkheid, vermoeidheid en een opgeblazen gevoel kunnen je zin in seks flink verminderen.

Veel vrouwen voelen zich in deze fase niet sexy, en dat is oké. Je lichaam maakt een enorme verandering door, en dat vraagt energie. Geef jezelf de ruimte om even geen zin te hebben.

In het tweede trimester komt de zin bij veel vrouwen terug. Je voelt je vaak energieker, je buik is nog niet te groot en je bloedstroom naar de geslachtsorganen is toegenomen. Dit kan zorgen voor meer opwinding en een intenser orgasme. In het derde trimester kan de zin weer afnemen door vermoeidheid, de grootte van je buik en de mentale voorbereiding op de bevalling.

Het is allemaal normaal. Blijf communiceren met je partner en zoek intiem contact zonder dat het altijd om seks hoeft te gaan.

Doet penetratie pijn tijdens de zwangerschap?

Ja, het kan gebeuren dat penetratie pijnlijk aanvoelt. Dit heeft vaak meerdere oorzaken.

Ten eerste zorgt de hormoonstof 'relaxine' ervoor dat je gewrichten en banden soepeler worden, ook in je bekken. Dit kan zorgen voor een zeurende pijn in je liezen of schaambeen na de seks.

Daarnaast is je vagina en vulva vaak beter doorbloed, wat kan zorgen voor een gevoel van druk of een lichte branderigheid. Verder kunnen aambeien, die vaak ontstaan tijdens de zwangerschap, pijnlijk zijn bij druk. Een tip: gebruik voldoende glijmiddel, bijvoorbeeld een siliconen- of waterbasis glijmiddel van merken als Durex of Bodyglide. Glijmiddel op oliebasis is afgeraden omdat het latex condooms kan aantasten en de vagina kan irriteren.

Als de pijn hevig is of aanhoudt, stop dan en overleg met je verloskundige.

Soms is er sprake van een infectie of aambeien die behandeld moeten worden.

Wanneer is het tijd om te stoppen met seks?

Er is geen vaste datum waarop je moet stoppen met seks, tenzij je verloskundige dit specifiek adviseert.

De meeste stellen doen het zo lang het fijn voelt. Sommige stellen stoppen al rond de 36 weken, anderen doen het tot de dag voor de bevalling. Net zoals je je afvraagt tot wanneer je veilig kunt vliegen, hangt het bij intimiteit volledig af van hoe jij je voelt.

Wel is het goed om te weten dat sperma prostaglandine bevat, een stofje dat de baarmoedermond kan verzachten. Sommige verloskundigen raden aan om in de laatste weken condooms te gebruiken als je niet wilt dat de bevalling op gang komt.

Als je vliezen zijn gebroken, moet je stoppen met seks. Ben je benieuwd of seks tijdens de zwangerschap veilig is? Er bestaat dan een risico op infectie voor de baby.

Ook bij een placenta previa (de placenta ligt over de baarmoedermond) wordt seks afgeraden. Voel je je onzeker? Bel je verloskundige of gynaecoloog. Zij geven je graag persoonlijk advies.

Onthoud dat intimiteit niet alleen om seks draait. Knuffelen, masseren en liefdevol contact zijn minstens zo belangrijk tijdens deze bijzondere periode.