Schermtijd voor kinderen: Wat zijn de adviezen per leeftijd?

Je staat in de keuken, je kind schreeuwt om de iPad en je weet even niet meer wat nu eigenlijk oké is.

Schermtijd voelt soms als een gevecht, maar het kan ook een rustmoment zijn. Het gaat niet om streng zijn, maar om duidelijkheid.

Je wilt je kind beschermen, maar ook begrijpen. Dit is jouw houvast, zonder schuldgevoel.

Wat is schermtijd eigenlijk?

Schermtijd is alle tijd die je kind doorbrengt achter een scherm. Denk aan de iPad, de smartphone van mama, de televisie, de Nintendo Switch of de laptop voor school.

Het gaat niet alleen om filmpjes kijken, maar ook om spelletjes spelen, videobellen met opa of huiswerk maken op een scherm. Het is een verzamelnaam voor alles wat een beeldscherm is. Waarom is dit zo’n dingetje?

Omdat schermen enorm aantrekkelijk zijn. Ze zijn leuk, leerzaam en soms gewoon heel handig om even rust te hebben.

Tegelijkertijd kan te veel schermtijd invloed hebben op de slaap, de concentratie en de beweging van je kind.

Je hoeft niet panisch te doen, maar een beetje sturing helpt. De adviezen zijn niet zomaar bedacht. Ze komen van organisaties zoals het Nederlands Instituut voor Gezondheid en Milieu (NIGM) en het Voedingscentrum. Zij kijken naar wat schermen doen met de ontwikkeling van kinderen.

Het gaat om een balans tussen binnen en buiten, tussen actief en passief. En ja, dat verschilt per leeftijd.

De adviezen per leeftijd: van baby tot tiener

Leeftijd maakt echt uit. Een peuter reageert anders op een scherm dan een tiener.

Hieronder vind je de adviezen per groep. Houd het als richtlijn, niet als wet. Jij kent je kind het beste.

0 tot 2 jaar: liever geen scherm

Voor baby’s en peuters onder de twee jaar is het advies: geen schermtijd. Geen filmpjes, geen spelletjes, niks.

Hun brein is nog volop in ontwikkeling en heeft behoefte aan echt contact.

Leren gaat door te kijken, te voelen en te horen in de echte wereld. Dus die video van opa via FaceTime? Liever niet. Natuurlijk is het leven niet perfect. Misschien gebruik je even de telefoon om je kind af te leiden bij de kapper.

Of je partner filmt iets schattigs. Dat is oké, maar probeer het echt minimaal te houden.

2 tot 4 jaar: maximaal 1 uur per dag

Geen vaste momenten, geen routine. Beter is om samen te kijken naar de wereld om je heen. Praat, zing, speel. Dat is wat telt.

Vanaf een jaar of twee mag het langzaam wat meer, maar nog steeds met mate.

Het advies is maximaal 1 uur schermtijd per dag. En het liefst niet in één keer, maar verspreid over de dag. Denk aan een halfuurtje filmpjes kijken terwijl jij even bijkomt, of een spelletje op de tablet voor het slapen.

Let op de kwaliteit. Kies voor educatieve apps zoals Nijntje op de tablet of filmpjes die aansluiten bij de belevingswereld van je kind.

4 tot 6 jaar: 1 tot 1,5 uur per dag

Vermijd snelle, prikkelende content. En zorg dat het scherm niet het enige is wat je kind doet. Buitenspelen, boekjes lezen en samen eten blijven belangrijk.

Een tablet vanaf €150 is prima, maar je hoeft niet de duurste te kopen. Peuters worden kleuters en willen meer.

Ze ontdekken spelletjes en filmpjes. Het advies is nu 1 tot 1,5 uur schermtijd per dag.

Dit kan bestaan uit een mix van educatieve apps, filmpjes en soms een spelletje. Denk aan apps zoals Tikkie of Kleuterplein, die je kind helpen met rekenen en taal. Het is nu belangrijk om afspraken te maken. Bijvoorbeeld: eerst spelen, dan scherm.

6 tot 9 jaar: maximaal 1,5 uur per dag

Of alleen na het eten. Wees consequent, maar niet streng.

Kinderen op deze leeftijd begrijpen regels steeds beter. En vergeet niet: samen kijken is leuker. Vraag wat je kind ziet en bespreek de taalontwikkeling samen.

Zo maak je er een interactief moment van. De basisschooltijd gaat beginnen.

Kinderen krijgen huiswerk en willen misschien online vrienden maken. Het advies blijft maximaal 1,5 uur schermtijd per dag, exclusief schoolwerk. Dit is de tijd voor ontspanning, niet voor leren.

Dus na het maken van huiswerk mag de tablet even uit. Op deze leeftijd ontdekken kinderen games.

9 tot 12 jaar: 2 uur per dag

Denk aan Minecraft of Roblox. Leuk, maar het kan verslavend werken. Stel duidelijke grenzen. Gebruik een app zoals Google Family Link om de schermtijd te beheren.

Deze app is gratis en helpt je om de tijd in de gaten te houden. Zorg ook dat je kind buiten speelt en beweegt.

Een uurtje buitenspelen is net zo belangrijk als een uurtje scherm. Tieners willen meer.

Ze chatten, gamen en kijken series. Het advies is nu 2 uur schermtijd per dag, exclusief school. Dit is een moment om te ontspannen, maar het mag niet je hele dag vullen. Spreek af dat het scherm uitgaat na een bepaalde tijd, bijvoorbeeld om 20:00 uur.

Let op de slaap. Schermen kunnen de slaap verstoren, vooral blauw licht.

Gebruik een blauwlichtfilter op de tablet of telefoon. Dit is vaak ingebouwd in de instellingen. En praat met je kind over wat hij of zij online doet. Veiligheid is belangrijk.

12 jaar en ouder: zelfmanagement

Leer ze over privacy en dat niet alles online gedeeld hoeft te worden.

Vanaf 12 jaar wordt het advies losgelaten. Tieners moeten leren omgaan met schermtijd. Het gaat nu om zelfmanagement.

Je kunt nog steeds afspraken maken, maar het is belangrijk om je kind te betrekken.

Vraag wat hij of zij nodig heeft en waar de grenzen liggen. Help je tiener met het maken van een schema. Bijvoorbeeld: eerst huiswerk, dan sporten, daarna ontspannen.

Gebruik apps zoals Screen Time (iOS) of Digital Wellbeing (Android) om inzicht te krijgen in het gebruik. Dit is gratis en helpt bij het bewaken van de balans.

En vergeet niet: jij bent het voorbeeld. Laat zien dat je zelf ook weet wanneer het scherm uitgaat.

Praktische tips voor elke dag

Het gaat niet om perfectie, maar om balans. Begin klein. Kies één moment op de dag waarop schermtijd mag.

Bijvoorbeeld na het eten. Zet een timer op 30 minuten en houd je daaraan.

Kinderen wennen snel aan ritme. Maak het leuk. Zoek samen filmpjes uit of speel een spelletje mee.

Schermtijd hoeft niet alleen te zijn. Gebruik een speciale tabletstandaard op tafel, zodat je kind comfortabel kan kijken.

Deze zijn verkrijgbaar vanaf €20. En zorg voor een goede afstand: minimaal 30 centimeter tussen het scherm en de ogen. Stel regels op voor het hele gezin. Bijvoorbeeld: geen scherm aan tafel, geen telefoon na 21:00 uur.

Schrijf het op en hang het op de koelkast. Wees duidelijk, maar niet boos.

Kinderen reageren beter op positieve aandacht dan op straf. En als je je afvraagt waarom bijten peuters soms, weet dan dat dit een fase is. Buiten spelen is daarnaast gratis en onbetaalbaar.

Conclusie: schermtijd is een hulpmiddel

Schermtijd is niet het einde van de wereld. Het kan een fijn hulpmiddel zijn voor rust, ontspanning en zelfs leren.

Het gaat om de manier waarop je het gebruikt. Wees bewust, stel grenzen en blijf praten met je kind. Je hoeft niet alles perfect te doen, je doet het goed genoeg. Onthoud: elk kind leert op zijn eigen manier.

De een kan langer stilzitten, de ander heeft meer beweging nodig. Pas de adviezen aan op wat werkt voor jouw gezin.

En als het even misgaat, is dat oké. Morgen is er weer een nieuwe dag.

Je bent niet alleen, we doen dit samen.