Navelstrengstompje niet goed droog houden: Infectiegevaar

Een pasgeboren baby, dat kleine wondertje met dat stukje navelstreng dat nog aan hem vastzit. Het voelt zo kwetsbaar, hè?

Alsof je een open deurtje hebt naar binnen dat je perfect schoon en droog moet houden.

En dat is precies wat het is. Je hoeft er geen professor voor te zijn om te snappen dat als dat stompje gaat zitten soppen, het niet goed is. Vocht is een feestje voor bacteriën, en dat wil je echt niet in de buurt van je kleintje.

Je bent zeker niet de eerste moeder die denkt: "Hoe dan? Hij zit toch in een luier?" en dan vervolgens een klamme doek om het stompje ziet hangen. Dat is precies het moment dat je waakzaam moet worden. We gaan het erover hebben hoe je dat stompje zo droog mogelijk houdt en wat je moet doen als het niet lukt. Want een navelstompje dat niet goed geneest, dat is een open deur voor infecties en dat wil je voorkomen.

Wat is dat ding eigenlijk?

Stel je voor: je kindje zit veilig in je buik en krijgt alles wat het nodig heeft via de placenta.

De navelstreng is de slang die daarvoor zorgt. Na de geboorte is die functie overbodig.

De vroedvrouw knipt de streng door en er blijft een stompje over: de navelstrengstomp. Dat is dus het stukje dat op de buik van je baby achterblijft. Het ziet eruit als een stukje nat touw, vaak nog met een klemmetje of clipje eraan. Dat stompje bestaat uit drie bloedvaten en is van binnen hol.

Het is geen vlees dat meteen dichtgaat. Nee, het is een open verbinding die vanzelf moet opdrogen en afvallen.

Meestal gebeurt dat binnen 5 tot 15 dagen. De eerste dagen is het nog wat vochtig en geelgroen, dat is normaal. Het is simpelweg een wondje dat van binnenuit moet genezen. De kunst is om het van buitenaf met rust te laten en droog te houden.

Waarom is droog houden zo cruciaal?

Denk even aan die natte doek die je soms in de badkamer laat liggen.

Binnen een dag ruik je al die muffe lucht. Datzelfde gebeurt er bij een navelstompje dat bedekt is met vocht. Warmte en vocht zijn de ideale broedplaats voor bacteriën en schimmels.

Je wilt niet dat die beestjes zich gaan vermenigvuldigen op die open plek. Ze kunnen namelijk via de navel de bloedbaan van je kindje binnenkomen.

En dat is een serieus risico. Een infectie aan de navelstomp begint vaak onschuldig.

Misschien zie je een beetje roodheid rondom de navel. Maar het kan snel verergeren. Je baby kan koorts krijgen, suf worden, of minder drinken. De huid rond de navel kan dik, warm en rood worden.

Het is dus niet zomaar een schoonheidsdingetje. Droog houden is de allerbelangrijkste preventieve stap die je kunt zetten. Zonder vocht kunnen de bacteriën niet overleven.

Hoe houd je het stompje zo droog mogelijk?

Het geheim zit 'm in de juiste techniek. Het is een kwestie van lucht geven.

De ouderwetse methode was om de luier om het stompje heen te vouwen, zodat het stompje vrij lag.

Tegenwoordig is de advies om de luier eroverheen te doen, maar laag genoeg. Je wilt niet dat de rand van de luier boven het stompje uitkomt. Want wat doet een luier?

Die absorbeert weliswaar plas, maar houdt ook vocht vast van de ontlasting. En dat wil je niet op je open wondje. De beste truc is de 'lucht-lucht-lucht' methode. Zorg dat je baby zoveel mogelijk zonder rompertje of shirtje op de rug ligt.

Vooral als je in een warme kamer bent. De lucht droogt het stompje sneller op.

Als je je baby aankleedt, vouw dan de luier zo dat er een gat is waar het stompje doorheen kan. Of kies voor luiers met een speciale uitsparing, wat ook helpt om huidirritatie en schimmelinfecties te voorkomen.

De juiste schoonmaak

Veel merken hebben dat tegenwoordig. Knoop of strik je hem niet te strak in zijn kleertjes. Een beetje bewegingsvrijheid helpt.

Je hoeft het stompje niet elke dag te wassen. Echt niet. Als het vies is geworden door ontlasting, moet je het wel schoonmaken.

Gebruik dan lauwwarm water met een beetje zeep. Was het voorzichtig met je vinger of een zacht washandje. Dep het daarna héél goed droog.

Geen pleistertjes gebruiken tenzij de dokter het zegt. Die plakken en houden vocht vast.

Het beste is om het te laten ademen. Sommige ouders smeren het in met alcohol.

Dat was vroeger normaal, maar nu wordt het afgeraden. Alcohol droogt het te veel uit en kan de huid irriteren. Tenzij de verloskundige het specifiek adviseert, kun je het best met rust laten.

De truc is echt: na het wassen, even goed droog blazen of de föhn op de koude stand erop. Dat klinkt gek, maar het werkt supergoed om die laatste druppels weg te krijgen.

Wat zijn de kosten van goede verzorging?

Je hebt niet veel nodig. Naast een flesje milde babyzeep, is het fijn om een van de beste babyborstels voor zacht haar in huis te hebben.

Daar doe je maanden mee. Wat handig is, zijn luiers met die uitsparing.

Die zijn vaak iets duurder dan de standaard luiers. Een luiers van Pampers Premium Protection met die uitsparing kosten ongeveer €0,40 per stuk, terwijl een normale Pampers €0,30 kost. Een kleine meerprijs voor een stuk minder zorgen. Wat je misschien overweegt, zijn speciale navelsprays.

Er bestaan sprays op basis van zoutoplossing die je kunt gebruiken om het schoon te spoelen.

Dit is echt niet nodig, maar sommige moeders zweren erbij. Zo'n flesje kost rond de €10,- tot €15,-. De verloskundige zal je waarschijnlijk vertellen dat water en zeep voldoende zijn.

Bespaar je geld voor luiers of een extra setje rompertjes. De basis is vaak het beste.

Praktische tips om het droog te houden

Het is een kwestie van routine. Je hoeft het niet ingewikkeld te maken.

1. Luchtbadjes: Leg je baby dagelijks een half uurtje op de commode op een handdoekje. Even zonder rompertje. De lucht doet wonderen.
2. De luier-check: Vouw de bovenrand van de luier om, zodat er een V-vorm ontstaat. Zo zit de luier niet strak op de navel.
3. Snel verschonen: Verschoningsluier er zo snel mogelijk af als hij/zij gepoept heeft. Poep bevat bacteriën die je niet op de navel wilt hebben.
4. Goed afdrogen: Was het alleen als het echt vies is, en dep het daarna droog. Echt droog. Niet een beetje klam.
5. Let op de geur: Een lichte geur van de navel is normaal. Een vieze, zoete of rotte lucht is een teken van infectie.

Wanneer bel je de verloskundige of huisarts?

Hieronder vind je een lijstje met dingen die je kunt doen. Kies er een paar uit die bij jouw dag passen. Vertrouw op je moedergevoel. Als iets niet goed voelt, bel dan.

Je bent nooit een lastpost. Beter een telefoontje te veel dan te weinig. Bel direct bij:

• Rode, warme huid rond de navel die uitbreidt.
• Een navel die erg dik en gezwollen is.
• Egele, groene of vieze afscheiding uit het stompje.
• Je baby voelt warm aan of heeft koorts (boven de 38°C).
• Je baby wil niet drinken of is erg suf.

Een navelstompje is een klein onderdeel van de babytijd, maar het voelt groot.

Met een beetje opletten op de droogte en hygiëne, gaat het bijna altijd goed. Je bent goed bezig, mama. Blijf die controles doen en geniet ondertussen van je kleine wondertje. Ook als je straks op reis gaat met je baby, is een goede hygiëne belangrijk. De navel valt er vanzelf af en dan heb je een prachtig, schoon naveltje over.