Mag je sushi eten als je zwanger bent? (De nuances uitgelegd)

Sta je in de supermarkt bij de versafdeling en kijk je verlangend naar die mooie rolletjes zalm en tonijn? Je bent zwanger, en de zin in sushi is soms ongekend groot.

Maar meteen gaat er een alarmbel af: mag dit wel? Je hoort van alles over listeria en kwik, en je wilt natuurlijk niets risico's lopen met je baby.

Het is een worsteling tussen zin hebben en de angst voor iets verkeerds eten. Geen zorgen, we duiken erin en maken het helder voor je.

Waarom sushi niet zomaar 'gewoon sushi' is

Als we praten over sushi tijdens je zwangerschap, gaat het eigenlijk over twee dingen: bacteriën en metalen.

Het gaat om het risico op listeria, een bacterie die soms in rauwe vis leeft en die flink kan toeslaan bij zwangere vrouwen. Je bent namelijk extra gevoelig voor infecties.

Daarnaast gaat het over kwik, dat van nature in bepaalde vissen zit. Te veel kwik is niet goed voor de ontwikkeling van het brein van je kindje. Het gaat dus niet om een regeltje, maar om je gezondheid en die van je baby. Denk aan je veiligheid.

Een listeriabesmetting klinkt misschien niet heel spannend, maar kan voor een zwangere vrouw flinke gevolgen hebben.

Je kunt er erg ziek van worden, met koorts en spierpijn. En het kan doorgeven aan je ongeboren baby, met soms ernstige complicaties tot gevolg. Daarom is het echt belangrijk om even door te lezen en de juiste keuzes te maken. Je wilt die negen maanden zo relaxed mogelijk doorkomen, en dat begint bij goede info.

Het grote verschil: rauw versus gerookt en verhit

Het draait allemaal om de temperatuur waarmee de vis is behandeld. Rauwe vis is het risicovolst.

Denk aan de stukjes rauwe zalm of tonijn in je nigiri of maki. Deze vis is niet verhit en kan dus die vervelende bacteriën bij zich dragen. Daarom is het advies om rauwe vis te vermijden. Punt uit.

Maar er is hoop! Niet alle sushi is rauw.

Sushi met ingrediënten die wél goed verhit zijn, mag vaak wel. Kijk goed naar de kaart of de verpakking.

Sushi met gebakken zalm, garnalen (die zijn meestal gekookt), paling of een gefrituurd kroketje erin is vaak prima. Ook sushi met alleen groenten, avocado, komkommer of een omelet is een veilige keuze. Let wel op dat de rijst goed is bereid en de sauzen niet rauw zijn. Als je zelf sushi maakt, bak of kook de vis dan goed door.

Een kerntemperatuur van 70°C doodt de bacteriën. Er is een klein lichtpuntje voor de echte visliefhebbers.

De uitzondering op de regel

Sommige supermarkten en restaurants gebruiken vis die speciaal is ingevroren om alle parasieten en bacteriën te doden. Dit heet diepvriesvis op 'sushi-grade' niveau. Volgens de richtlijnen mag je deze vis, mits deze op de juiste manier is ingevroren en ontdooid, soms wel rauw eten.

Dit is een grijs gebied. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) adviseert nog steeds voorzichtig te zijn. Twijfel je?

Vraag er altijd naar of kies voor de veilige optie: ga voor verhitte vis. Heb je daarnaast nog vragen over intimiteit en seks tijdens je zwangerschap?

Kwik in vis: welke vissen moet je mijden?

Naast bacteriën is er dus dat kwik. Kwik zit vooral in grote roofvissen. Hoe langer een vis leeft en hoe groter hij wordt, hoe meer kwik hij opbouwt.

Je hoeft niet direct bang te zijn, maar het is slim om bepaalde soorten te beperken of te vermijden.

Denk aan tonijn (vooral de grote soorten zoals blauwvin tonijn), zwaardvis, haai en makreel. Een plakje tonijn van de supermarkt is meestal kleine tonijn, dat zit vaak wel goed, maar eet het met mate.

Een handige vuistregel: eet niet vaker dan 1 à 2 keer per week vis die hoger in de voedselketen staat. Kies liever voor vissen die laag in kwik zitten. Dat zijn garnalen, zalm, schol, kabeljauw en tilapia.

Deze kun je vaak gewoon eten, mits goed verhit. Kijk op de site van het Voedingscentrum voor een overzicht.

Zij hebben een duidelijke lijst met vissoorten die je het beste kunt kiezen en welke je beter kunt laten staan. Zo blijft het leuk en gezond.

Veilige alternatieven: genieten zonder zorgen

Gelukkig hoef je niet helemaal te stoppen met sushi-achtige gerechten. Er zijn genoeg opties die wél mogen en die ook superlekker zijn.

Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor 'veilige sushi'. Dit is sushi waarbij de rauwe vis is vervangen door iets anders. Denk aan een rolletje met komkommer, avocado en roomkaas.

Of een bakje rijst met gebakken garnalen en mango. De smaak is anders, maar het gevoel van sushi eten kun je gewoon behouden.

Thuis kun je ook makkelijk zelf aan de slag. Koop verse vis bij de visboer en bak deze even goed gaar.

Snijd het in stukjes en rol het in de rijst met zeewier. Of maak een 'poke bowl' met gekookte garnalen, edamame boontjes en gebakken uitjes. Zo weet je precies wat erin zit. In de supermarkt vind je vaak bakjes sushi met alleen maar verhitte ingrediënten.

Die herken je aan de namen: 'gebakken zalm', 'tempura garnalen' of 'kipsaté sushi'. Prijzen liggen vaak rond de €4 tot €8 voor een bakje van 8 stuks.

Wat met andere Japanse lekkernijen?

En wat nu met die lekkere poke bowl die je overal ziet? Of sashimi? Sashimi is puur rauwe vis, dus dat is helaas ook niet veilig. Een poke bowl is vaak een bakje rijst met vis of vlees erop.

Als je kiest voor een poke bowl met gebakken tonijn of garnalen, is dat prima.

Vraag wel even na of de dressing rauwe eieren bevat, zoals sommige mayonaise-sauzen. Die kun je beter overslaan. Kies voor sojasaus of een andere dressing die goed verhit is.

Praktische tips voor sushi-avond

Het draait allemaal om bewuste keuzes maken. Je hoeft echt niet alles te missen, maar wees wel slim.

• Kies voor verhitte vis: Garnalen, paling, gebakken zalm of kabeljauw zijn veilig.
• Vermijd rauwe vis: Sla rauwe zalm, tonijn, en andere rauwe vissoorten over.
• Let op de sauzen: Vraag of er rauwe eieren in sauzen zitten. Vermijd deze.
• Kies de juiste vissoorten: Beperk grote roofvissen zoals tonijn en zwaardvis.
• Eet het vers: Koop sushi niet te ver van tevoren en bewaar het goed gekoeld.
• Twijfel? Vraag het na: Bij een restaurant kun je altijd vragen wat er precies in zit.

Hieronder vind je een checklist die je kunt gebruiken als je zin hebt in sushi: Als je je aan deze regels voor sushi tijdens je zwangerschap houdt, kun je gewoon genieten van een heerlijke sushi-avond. Het gaat erom dat je de risico's kent en ze omzeilt.

Je bent een goede moeder omdat je je inleest en je best doet. Dus, pak die rolletjes met garnalen of die bakjes met gebakken zalm, zet een leuke film op en geniet ervan. Plan je binnenkort nog een babymoon? Jij en je baby verdienen het om relaxed en blij te zijn.