Een tweedehands matras gebruiken (Hygiëne en kuilvorming)

Een tweedehands matras voor je baby. Je hebt er vast over nagedacht, want die babykamer inrichten kost een godsvermogen. De ledikantjes bij Prénxt of Babydump zijn prachtig, maar de prijzen tikken flink aan.

Dus waarom niet die matras van je neefje overnemen? Lekker duurzaam, goed voor de portemonnee.

Maar dan breekt het zweet je uit: is dit wel veilig? Ruikt het straks naar oude melk?

En hoe zit het met dat gat erin? Het is een dilemma waar elke zwangere vrouw of jonge ouder vroeg of laat tegenaan loopt. Je wilt het beste voor je kindje, maar je wilt ook niet onnodig geld uitgeven.

In deze gids duiken we in de wereld van tweedehands matrassen. We kijken naar hygiëne, kuilvorming en wat nu echt veilig is.

Zodat jij een weloverwogen keuze kunt maken voor de slaapplek van je kleintje.

Waarom een tweedehands matras eigenlijk?

De keuze voor een tweedehands matras is vaak een combinatie van een paar dingen. Allereerst: het prijskaartje. Een nieuw matras van bijvoorbeeld Auping of Avek voor in een ledikantje van 60x120 cm kost al snel tussen de €150 en €250. Tweedehands ligt dat vaak rond de €20 tot €50, soms zelfs gratis via Marktplaats of een lokale moedergroep op Facebook.

Dat scheelt enorm in je budget voor de babykamer. Duurzaamheid speelt ook een steeds grotere rol.

We weten allemaal dat de wereld een stukje beter af is als we spullen hergebruiken. In plaats van een nieuw schuimrubberen matras te laten produceren, geef je een bestaand matras een tweede leven.

Dit sluit perfect aan bij de mindset van veel jonge gezinnen die bewuster willen leven. Je bespaart grondstoffen en energie. Maar er is nog een andere, vaak onzichtbare reden: uitgerekte stoffen.

Een nieuw matras kan nog wat stoffen afgeven. Een matras dat al een tijdje in de kamer heeft gelegen, is vaak al 'gelucht'.

De geur van nieuw schuim is verdwenen. Dat klinkt misschien vreemd, maar voor een gevoelige babyneus kan dat een voordeel zijn. Toch wegen deze voordelen niet op tegen de risico's als je niet oppast.

De grote boosdoeners: hygiëne en kuilvorming

Hier komt het: de twee belangrijkste redenen om heel kritisch te zijn.

Hygiëne is nummer één. Een matras is een broedplaats voor dingen die je niet wilt. Denk aan huisstofmijt, schimmelsporen, urine- en melkvlekken die diep in de kern zijn getrokken. Misschien heeft het vorige kindje er nog last van eczeem op gehad.

Of er is een flesje lekgegaan zonder dat het echt goed is schoongemaakt. Je kunt een matras oppervlakkig afnemen met een sopje, maar je haalt nooit de kern schoon.

Die nare vlekken in de tijk (de hoes) zijn vaak nog het minste probleem.

De echte ellende zit eronder. En dat ruik je soms pas als de kamer warm wordt. Niets is vervelender dan een muffe, bedorven geur in de babykamer die je baby de hele nacht inademt.

Een matras met een onverdachte geschiedenis is dus essentieel. Dan kuilvorming.

Een matras dat langer dan een jaar intensief is gebruikt, vormt een kuil. Je ziet het vaak niet meteen, maar je voelt het. De baby ligt dan in een soort hangmat.

Dat is slecht voor de rug en het hoofdje. Het kan zelfs leiden tot afplatting van het schedeltje (plagiocephalie).

Een matras moet perfect vlak zijn en voldoende steun geven om de ontwikkeling van het lijfje te ondersteunen. Een kuil is een no-go.

De checklist: dit moet je controleren voordat je 'ja' zegt

Gelukkig kun je veel zelf checken. Vraag nooit zomaar een matras op via Marktplaats zonder eerst een paar dingen te vragen.

Stel jezelf deze vragen. Als het antwoord op één van deze vragen 'nee' is, kun je het matras beter laten staan.

• Leeftijd van het matras: Hoe oud is het? Een matras dat langer dan 2 à 3 jaar intensief is gebruikt, is vaak op. Vraag ernaar.
• De geschiedenis: Is er een kindje ziek geweest? Had het longproblemen, ernstig eczeem of een overgevoeligheid? Sla het over.
• De vlekken: Zie je vlekken? Vraag wat het is. Melk of urine? Dan is de kans op schimmelvorming in de kern groot. Ga er niet op in.
• De kuil: Leg je hand plat op het matras. Voel je een duidelijke afdruk of kuil? Duw in het midden. Veert het matras meteen terug of blijft het een beetje hangen?
• De tijk: Is de hoes afneembaar en wasbaar? Dit is een vereiste. Bij voorkeur op 60 graden.

Veiligheid gaat voor alles. Als je het matras in het echt gaat bekijken, neem dan een zaklamp mee. Schijn langs de naden en in de hoeken.

Je zoekt naar sporen van schimmel (dat zien eruit als witte of groene aanslag) en naar insecten. Ja, helaas. Huisstofmijt is onzichtbaar, maar je kunt wel sporen van bedwantsen vinden. Dat wil je echt niet in de babykamer.

De schoonmaakoperatie: een fris tweede leven

Heb je een matras gevonden die aan alle eisen voldoet? Dan is het tijd voor een grondige schoonmaakbeurt. Dit is essentieel.

Zie het als een verplicht onderdeel van de koop. Je begint met de tijk (de hoes) van het matras te halen. Was deze op minimaal 60 graden. Als de tijk in de wasmachine past, is dat een goed teken.

Is de tijk niet wasbaar, dan kun je hem vaak wel chemisch laten reinigen, maar dat kost al snel €30-€40. Dan kun je net zo goed een nieuw matras kopen.

Daarna het matras zelf. Stofzuig beide kanten heel grondig met een schone stofzuiger.

Gebruik een opzetstukje voor matrassen om diep in de naden te komen. Daarna ga je aan de slag met een stoomreiniger. De hitte van de stoom doodt bacteriën en huisstofmijt.

Ga langzaam over het matras heen, vooral op plekken waar vlekken hebben gezeten. Laat het matras daarna héél goed drogen.

Minimaal 24 uur, maar liever 48 uur. Zet het rechtop of leg het op een plek met veel lucht. Schimmel groeit namelijk in vochtige omstandigheden.

Wil je het extra goed doen? Dan kun je na het drogen een spray gebruiken met water en een beetje azijn (1 op 1).

Azijn is een natuurlijk ontsmettingsmiddel. Spray het licht in en laat het weer drogen.

Of gebruik een speciale matrasspray van een merk als Naïf, die veilig is voor baby's, ook als je kiest voor de voordelen van een vloerbed.

Tot slot: leg een splinternieuw matrasbeschermer over het matras heen. Een waterdichte, maar ademende hoes. Die kun je kopen voor €20-€40. Dit beschermt het matras tegen nieuwe ongelukjes.

De alternatieven: nieuw of refurbished?

Soms is een tweedehands matras gewoon te veel moeite of te riskant. Er zijn gelukkig betaalbare alternatieven.

Kijk eens naar de budgetmerken van grote winkels. Bij de Ikea koop je een nieuw matras, zoals de SPRUTTIG of de HÖVÅG, al voor €29 tot €69. Dat is vaak goedkoper dan een tweedehands matras inclusief schoonmaak en nieuw beddengoed.

Je weet dan zeker dat het schoon is en dat het lang meegaat.

Een andere optie is refurbished babybedjes. Sinds de populariteit van Facebook Marketplace en Vinted, zijn er ook bedrijfjes die babyspullen opkopen, schoonmaken en weer doorverkopen. Ze leveren dan vaak een compleet ledikantje met matras dat gereinigd is. Als je benieuwd bent naar wat een complete babykamer gemiddeld kost, dan zie je dat de prijzen voor zo'n set vaak tussen de €100 en €150 liggen.

Dit is een mooie middenweg. Je bent iets duurder uit, maar je hebt de garantie dat het veilig is.

Verder zijn er specifieke merken die focussen op duurzaamheid en prijs. Denk aan Babymatrassen van Naturalmat of de matrassen van Snüz. Deze zijn vaak gemaakt van biologisch katoen en kokosvezels.

Ze zijn nieuw wel prijzig (rond de €200), maar gaan vaak ook langer mee.

Als je van plan bent meerdere kinderen te krijgen, kan een duurzaam nieuw matras een betere investering zijn dan een goedkoop tweedehands exemplaar dat na twee jaar al door de kuil vervangen moet worden.

Praktische tips voor je besluit

Om het je makkelijk te maken, hier nog een samenvatting van de gouden regels. Deel ze gerust met je partner of schoonmoeder, zodat iedereen snapt waar je streng op bent.

Je wilt namelijk geen ruzie krijgen om een matras dat 'van de zolder' komt.

1. Geen compromissen over de geschiedenis: Als je niet precies weet waar het matras vandaan komt en wat erop is gebeurd, doe het niet.
2. De 2-jaar-regel: Een matras dat langer dan 2 jaar intensief is gebruikt, is vaak op. Sla het over.
3. De reuktest: Ruik aan het matras. Ruik je mufheid, urine of chemische luchtjes? Loop door.
4. De buigtest: Druk in het midden. Als je hand diep wegzakt en het veert niet meteen terug, is de vering kapot.
5. Investeer in een goede hoes: Koop een nieuw, waterdicht matrasbeschermer. Dat bespaart je een hoop zorgen.

Een tweedehands matras kan prima werken, mits je een scherp oog hebt en de tijd neemt. Het is een kwestie van de juiste vragen stellen en grondig schoonmaken. Maar voel je vooral niet schuldig als je besluit om toch nieuw te kopen.

De rust en zekerheid die dat geeft, zijn voor een jonge ouder onbetaalbaar. En nu, op naar het inrichten van de babykamer voor je tweede kindje!