De impact van minder werken op je pensioenopbouw | minder-werken-pensioen-ouders

Stel je voor: je bent net moeder geworden, of je hebt een tweede kindje gekregen, en je besluit minder te gaan werken. Misschien 3 dagen in plaats van 5, of een dag minder per week. Super fijn voor de binding met je baby, maar wat doet dit met je pensioen?

Je pensioen voelt vaak als een ver-van-je-bed-show, iets voor later. Toch is het slim om nu al even stil te staan bij de gevolgen.

Want straks, als de kids het huis uit zijn, wil je wel kunnen genieten, zonder geldzorgen. Laten we dit samen uitzoeken, zonder ingewikkelde cijfers, maar wel met concrete voorbeelden die bij jouw leven als ouder passen.

Wat betekent minder werken voor je pensioen?

Minder werken betekent simpelweg dat je minder uren maakt en dus vaak minder salaris ontvangt. Je pensioenopbouw hangt direct samen met wat je verdient.

Hoe minder je verdient, hoe minder er maandelijks naar je pensioenfonds gaat. Veel moeders kiezen voor een parttime contract, bijvoorbeeld 3 dagen werken (24 uur) in plaats van fulltime (40 uur). Dit kan zomaar 30% minder pensioenopbouw betekenen.

Je pensioen is een soort spaarpotje voor later, dat je nu al opbouwt via je werkgever.

Als je minder werkt, bouw je dus minder snel op. Het is niet direct een ramp, maar het is goed om te weten wat de impact is. Stel, je verdient nu €3.500 bruto per maand bij een fulltime baan.

Na je bevalling ga je naar 3 dagen (24 uur). Je salaris daalt naar ongeveer €2.100 bruto.

Je pensioenfonds, bijvoorbeeld ABP of PFZW, bouwt pensioen op over je salaris.

Bij €3.500 bouw je ongeveer €280 per maand op (8% van je salaris). Bij €2.100 wordt dit €168 per maand. Dat is een verschil van €112 per maand. Op jaarbasis scheelt dit al snel €1.344.

En dat loopt over 30 jaar op tot een behoorlijk bedrag. Het is dus niet alleen nu een verschil, maar ook voor je toekomstige inkomen.

Waarom is dit belangrijk voor ouders?

Als ouder sta je vaak meteen in de 'overlevingsmodus'. De baby moet gevoed, de peuter moet getroost, en de schooltas moet gepakt.

Je pensioen voelt dan als iets voor later, iets waar je nu geen tijd voor hebt. Toch is het cruciaal om hier aandacht aan te besteden, want veel moeders werken minder na de geboorte. Dit kan leiden tot een pensioengat.

Een pensioengat is het verschil tussen wat je nodig hebt later en wat je daadwerkelijk opbouwt.

Met een gezin erbij, met vaste lasten zoals hypotheek, boodschappen (€100-€150 per week voor een gezin) en kinderopvang (€8-€10 per uur), is je pensioen je vangnet voor later. Denk aan merken die je als ouder kent: je luiers van Pampers, je kinderwagen van Bugaboo, of je babyfoon van Philips Avent. Al die uitgaven tellen nu op, maar je pensioen bouwt straks ook op vanuit dit leven.

Vrouwen bouwen vaak minder pensioen op dan mannen, mede door kinderen en zorgtaken. In Nederland heeft ongeveer 40% van de vrouwen een pensioentekort.

Als moeder loop je dus extra risico. Door minder te werken, versterk je dit effect.

Het is belangrijk om dit nu te zien, zodat je later niet voor verrassingen komt te staan.

Je pensioen is niet alleen voor later; het is een stukje zekerheid voor je gezin. Zorg dat je het nu regelt, dan kun je straks relaxed genieten van je kleinkinderen.

Hoe werkt pensioenopbouw bij minder werken?

Je pensioenopbouw gebeurt via je werkgever. Je betaalt een klein deel van je salaris aan een pensioenfonds, en je werkgever doet dat ook.

Dit heet een beschikbare-premieregeling of een eindloonregeling, afhankelijk van je sector. In de zorg of onderwijs (veel moeders werken hier) zit je vaak bij ABP of PFZW.

Als je minder werkt, bouw je minder op, maar je opbouwpercentage blijft hetzelfde. Bij fulltime werken bouw je bijvoorbeeld 1,87% per jaar op van je salaris. Bij parttime is dat percentage identiek, maar over een lager bedrag.

Stel je werkt 3 dagen en verdient €2.100 per maand: je opbouw is dan €2.100 x 1,87% x 12 maanden = ongeveer €470 per jaar. Een specifiek detail voor ouders: je hebt mogelijk recht op partnerpensioen.

Als je partner werkt, bouwt die ook pensioen op voor jullie gezin. Maar als jij minder werkt, bouw je minder partnerpensioen op voor je partner. Dit is belangrijk als je uit elkaar zou gaan of als je partner overlijdt. Check altijd je pensioenregeling via je werkgever of het pensioenfonds.

Veel moeders weten niet dat je via de Belastingdienst ook extra kunt sparen voor pensioen, zoals via een lijfrenteverzekering.

Dit kost nu ongeveer €50-€100 per maand, maar levert later meer op. Er zijn verschillende modellen voor pensioenopbouw. Een basisregeling is verplicht via je werkgever.

Daarnaast kun je kiezen voor een vrijwillige aanvulling. Prijzen hiervoor variëren: een lijfrente bij een verzekeraar zoals Nationale-Nederlanden kost ongeveer €20-€50 per maand voor een bedrag van €100.000 op je 67e.

Of je kiest voor beleggen via een pensioenbeleggingsrekening, zoals bij Brand New Day, met kosten van €1-€2 per maand. Als moeder met een druk gezin, begin klein: spaar €25 per maand extra. Dit bouwt op zonder dat je het merkt.

Varianten: hoe kun je je pensioen aanvullen?

Er zijn verschillende manieren om je pensioen te verhogen, speciaal voor ouders die minder werken. Allereerst: de belastingvoordelen. Als je minder werkt, kun je misschien meer gebruik maken van de belastingaftrek voor pensioensparen.

Je kunt tot €1.000 per jaar extra aftrekken via een lijfrente. Dit scheelt je nu ongeveer €300-€400 aan belasting (afhankelijk van je inkomen). Een concreet voorbeeld: stel je bent moeder van twee kinderen en werkt 3 dagen.

Je verdient €2.100 bruto. Je kunt via je pensioenfonds een vrijwillige bijdrage doen van €100 per maand.

Dit kost je nu ongeveer €60 netto per maand (na belastingvoordeel), maar levert later €200-€300 per maand extra pensioen op. Een andere optie is deeltijdwerken met pensioenopbouw. Sommige werkgevers, zoals in de kinderopvang of onderwijs, bieden een regeling aan waarbij je minder werkt maar wel volledig pensioen opbouwt.

Dit heet de 'deeltijdpensioenregeling'. Je betaalt dan wel iets meer in, maar je opbouw blijft gelijk.

Prijzen hiervoor verschillen: bij ABP kost dit ongeveer €50-€100 extra per maand, afhankelijk van je salaris.

Of je kiest voor een spaarplan via je zorgverzekeraar, zoals CZ of Menzis, waarbij je premie krijgt voor pensioensparen. Dit is vaak gratis of kost €10-€20 per jaar. Specifiek voor moeders: er is de 'Moederpensioenregeling' bij sommige fondsen. Dit is een extraatje voor vrouwen die zorgtaken hebben opgepakt.

Het is niet overal, maar check het bij je pensioenfonds. Prijzen zijn er niet direct, maar het kan je opbouw met 5-10% verhogen.

Een ander model: beleggen voor je pensioen via een app zoals Peaks of Brand New Day. Je kunt starten met €10 per maand. Kosten zijn laag, ongeveer 0,5% per jaar.

Als je dit combineert met je minder werken, bouw je een buffer op voor later. Denk aan een bedrag van €50.000 na 20 jaar beleggen, bij een gemiddeld rendement van 5%.

Vergeet niet je partner erbij te betrekken. Als je samen minder werkt, kun je elkaars pensioen aanvullen. Stel, je partner werkt fulltime en bouwt €500 per maand op.

Jij bouwt €200 op. Samen kun je een extra spaarrekening openen voor €100 per maand.

Dit kost nu weinig, maar zorgt voor een gezamenlijk pensioen van €150.000 na 30 jaar. Kies voor een gezamenlijke lijfrente bij een verzekeraar zoals Aegon, voor ongeveer €50 per maand.

Praktische tips voor moeders die minder werken

Begin meteen: vraag je pensioenfonds op. Ga naar de website van ABP of PFZW en log in met je DigiD.

Je ziet direct hoeveel je opbouwt en wat je opties zijn. Dit duurt 10 minuten en is gratis. Check ook je salarisstrook: hoeveel pensioen wordt er ingehouden?

Als je net moeder bent, plan een afspraak met je werkgever. Vraag naar deeltijdopties en hoe je ouderschapsverlof aanvraagt en wat de pensioenregelingen zijn.

Veel bedrijven hebben speciale regelingen voor ouders, zoals een 'ouderschapsverlof' met pensioenopbouw. Maak een budget voor je pensioen. Gebruik een app zoals YNAB (You Need A Budget) of de budgettool van de Rabobank. Reken uit: hoeveel kun je nu missen?

Stel €50 per maand. Zet dit automatisch over naar een pensioenspaarrekening.

Dit voelt niet als een last, maar als een cadeau aan je toekomst. Combineer dit met je gezinsuitgaven: bespaar op luiers door bulk te kopen (€30 voor 100 stuks bij Kruidvat), en zet dat bedrag op je pensioen. Gebruik je fiscale voordelen.

Als moeder met kinderen tot 12 jaar, heb je recht op de kinderopvangtoeslag. Wil je ze al vroeg leren omgaan met geld? Lees dan onze beste boeken over financiële opvoeding.

Dit kan €200-€400 per maand schelen. Zet een deel hiervan op je pensioen. Of open een lijfrente via een adviseur, zoals een financiële planner bij je bank.

Kosten: €100-€200 voor een eenmalig advies. Ook de kosten van een geregistreerd partnerschap voor je gezin betalen zich vaak terug in belastingvoordeel.

Blijf praten met je partner. Samen bespreek je wat jullie willen later: een wereldreis of rustig thuis wonen?

Stem je pensioen daarop af. En tot slot: wees niet bang om hulp te vragen. Praat met andere moeders in je netwerk, of vraag advies aan een pensioenadviseur.

Je hoeft het niet alleen te doen. Met deze stappen bouw je een stevige basis op, ook als je nu minder werkt.