De grote gids voor kinderziektes: Symptomen, behandeling en preventie | kinderziektes-gids
Het voelt soms alsof je kind ineens een nieuwe fase ingaat, en dan sta je daar: met een koortsig, snotterig of huilerig kind.
Je wilt weten wat er speelt, hoe je het beste kunt handelen en vooral: hoe je het de volgende keer kunt voorkomen. Je hoeft niet meteen in paniek te raken. Met een beetje kennis en een goedgevulde medicijnkast kom je al een heel eind. Wij zetten alles voor je op een rij, zodat je weet wat je kunt verwachten en hoe je je kindje weer op de been helpt.
Wat zijn kinderziektes eigenlijk?
Kinderziektes zijn aandoeningen die vaak voorkomen bij baby’s en peuters. Denk aan griep, waterpokken, of een oorontsteking.
Ze zijn meestal onschuldig, maar kunnen wel even flink vervelend zijn. Je kindje is nog volop in ontwikkeling, dus het reageert anders dan een volwassene. Het is goed om te weten dat de meeste kinderziektes vanzelf overgaan.
Je hoeft niet meteen naar de huisarts, maar soms is het wel verstandig. Waarom is het belangrijk om ze te herkennen?
Omdat je dan sneller kunt helpen. Je ziet je kindje niet graag lijden.
Een beetje kennis geeft je rust. Je weet wat je kunt doen, en dat voelt goed. Bovendien voorkom je dat je onnodig lang wacht of juist te snel aan de bel trekt. Veel moeders herkennen het: die eerste keer koorts.
Je hand gaat meteen naar het voorhoofd. Is het warm? Is het normaal? Je hoofd maakt overuren.
Maar met een simpele thermometer en een beetje kennis kom je al een heel eind. Je hoeft niet te raden; je kunt het meten.
Hoe herken je de meest voorkomende kinderziektes?
Laten we beginnen met de klassiekers. Waterpokken: jeukende bultjes die overgaan in blaasjes. Je kindje krabt zich suf.
Een zalfje als Zinksulfaat (€5-€10) kan helpen. Koorts kan erbij horen, maar niet altijd.
De huisarts schrijft soms een antiviraal middel voor als het heftig is, maar meestal is het afwachten. Een andere veelvoorkomende: de griep.
Koorts boven de 38,5°C, hoesten, niezen en een snotneus. Je kindje voelt zich slap. Bied veel te drinken aan, denk aan Oralit (€3-€5 per zakje) tegen uitdroging.
Paracetamol voor kinderen (€4-€8 per fles) helpt tegen de pijn en koorts.
Geef de juiste dosering volgens het gewicht van je kind. En dan die vervelende oorontsteking. Vaak na een verkoudheid. Je kind trekt aan het oor, huilt meer en is onrustig.
Koorts kan oplopen tot 39°C. Soms is een antibioticum nodig, maar niet altijd.
De huisarts beslist na onderzoek. Een warm washandje op het oor kan verlichting geven, maar gebruik geen oordruppels zonder advies.
“Een kind met oorpijn wil alleen maar getroost worden. Soms is een knuffel het beste medicijn.”
Wat kun je doen? Behandeling en verzorging
Thuis kun je veel zelf doen. Bij koorts: zorg voor voldoende vocht.
Water, thee of Hydral (€2-€4 per liter). Kleine slokjes, vaak. Je kindje mag best een beetje warm aangekleed blijven, maar niet te veel.
Een laken is vaak genoeg. Gebruik een koortsverlagend middel zoals paracetamol of ibuprofen voor kinderen. Let op de dosering: altijd afwegen!
Bij waterpokken: krabben voorkomen. Knip de nageltjes kort. Een zalfje zoals Calamine lotion (€6-€10) verkoelt en verlicht de jeuk. Sommige kinderen vinden een badje met Badolie (€4-€8) fijn, maar niet te heet.
Geen zeep, dat irriteert alleen maar. En bij een verkoudheid?
Neusdruppels met zoutoplossing (€3-€5). Een neusaspirator helpt bij baby’s.
Voor peuters: leer ze snuiten. Een goed stofzuigertje voor de neus is NoseFrida (€20-€30). Even wennen, maar super effectief.
Zorg voor frisse lucht in huis, maar trek je kind niet te dik aan.
Let op signalen waarbij je wel moet bellen: hoge koorts die niet zakt, benauwdheid, sufheid of als je kindje niets wil drinken. Twijfel je? Raadpleeg onze gids voor kinderziektes of bel de huisartsenpost. Liever een keertje te veel gebeld dan te laat.
Hoe voorkom je kinderziektes?
Voorkomen is beter dan genezen. Goede hygiëne helpt enorm.
Was regelmatig de handen, zowel van je kind als van jezelf. Gebruik een handgel als je onderweg bent, bijvoorbeeld van Alcoholix (€2-€4 per flesje). Leer je kindje hoesten in de elleboog, al is dat voor peuters soms nog een uitdaging. Benieuwd naar de incubatietijd van bekende kinderziektes? Laat je kindje inenten volgens het Rijksvaccinatieprogramma.
Die prikken beschermen tegen ernstige ziektes zoals difterie, tetanus en polio. Ze zijn gratis. Voor waterpokken is er een vaccinatie, maar die is niet standaard.
Je kunt het zelf betalen, ongeveer €50-€70 per dosis. Twijfel je over de ontwikkeling of het welzijn van je kind? Soms is professionele hulp fijn, bekijk hier wat een sessie bij een kinderpsycholoog kost. Overleg met je huisarts of dit past bij jouw kind.
Voeding speelt een rol. Borstvoeding geeft antistoffen mee. Flessenvoeding met Olvarit of Nutrilon (€10-€15 per blik) verrijkt met vitamines.
Geef je peuter fruit, groente en volkorenproducten. Een multivitamine als Kindmultivit (€5-€10 per fles) kan helpen in de winter.
Zorg voor voldoende slaap en beweging. Een wandeling van 30 minuten per dag doet wonderen. Frisse lucht en daglicht versterken het immuunsysteem.
En ja, ook af en toe viezigheid is goed. Het bouwt weerstand op.
Praktische tips voor elke ouder
Maak een medicijnkastje speciaal voor je kind. Leg erin: paracetamol, ibuprofen, zinksulfaat, neusdruppels, een thermometer en een EHBO-setje.
Check de houdbaarheid elk half jaar. Niets vervelender dan een verlopen flesje zoeken midden in de nacht. Download een app voor het bijhouden van koorts, zoals Ouders van Nu (gratis). Handig om te zien of de koorts stijgt of daalt.
Schrijf ook op hoe je kind reageert op medicijnen. Zo voorkom je dubbele doses.
Neem contact op met je kraamverzorgende of het consultatiebureau als je twijfelt.
Zij hebben ervaring en geven gratis advies. Of vraag in een moedergroep op social media. Je bent niet alleen.
Tot slot: vertrouw op je gevoel. Jij kent je kind het beste.
Een beetje koorts is niet erg, maar als je onrust voelt, mag je altijd bellen. Je hoeft niet superheld te zijn. Af en toe rustig aan doen is prima. Voor je het weet, is je kindje weer de oude.